آکادمی کیمیاگران پژوهش دکتر مریم نظری
کمک می‌کنم پژوهشت را به اثری تاثیرگذار و خریدنی تبدیل کنی

برای طراحی بخش بیان مسئله، چگونه مبانی نظری و پیشینه پژوهش را بخوانید و بنویسید؟ + نمونه مقاله

بخش «بیان مسئله» ستون اصلی پژوهش است و طراحی دقیق و صحیح آن، تا حد زیادی مولد و کاربردی بودن پژوهش را تضمین می کند. ماده اولیه موردنیاز برای طراحی یک بیان مسئله قوی و جذاب، خواندن و نوشتن تحلیلی و انتقادی مبانی نظری و پیشینه پژوهش است.

مطالعه مبانی نظری به پژوهشگر کمک می‌کند تا ابعاد و قابلیت‌های مختلف موضوع موردمطالعه را کشف کند و  از کلی‌گویی و کلیشه‌نویسی نجات یابد.

مطالعه پیشینه پژوهش به پژوهشگر کمک می کند تا دریابد دیگران روی کدام بعد یا ابعاد موضوع قبلا کار کرده اند. این، درهای منصفانه و علمی نویسی را به روی محقق باز می کند. او به جای سانسور کردن پژوهشهای مشابه پژوهش خود و یا گفتن اینکه «قبلا هیچکس روی این موضوع کار نکرده است!»، این توانایی را کسب می کند تا پژوهشهای مرتبط با کار خود را با نگاهی تحلیلی و انتقادی حلاجی کند و توضیح دهد که چگونه زاویه دید دیگر پژوهشگران به موضوع، با نگاه او به موضوع متفاوت است.

برای کسب چنین نتیجه‌ای لازم است  پژوهشگر با بهره‌گیری از توانمندی خواندن و نوشتن تحلیلی به جای توصیف و نقل قول صرف آنچه دیگران گفته‌اند؛ کارهای دیگران را هضم و تحلیل کند و در عین استناددهی به منابع خوانده شده فهم خود از نوشته‌ها را با واژه‌های خود بنویسد.

به این ترتیب او می‌تواند با تشریح حدود و دامنه مطالعات پیشین و تحلیل چرایی نپرداختن به آنچه مدنظر اوست ادعای پژوهش خود را درباره ناکافی بودن دانش موجود در حوزه‌ موردنظرش اثبات کند و حول محور این ادعا مسئله پژوهش خود را تعریف کند.

در مقاله «گسست دانشی در پژوهش‌های مولد چگونه رصد می‌شود؟» گام به گام خواندن تحلیلی پیشینه و مبانی تشریح شده است. با مطالعه و بکارگیری آموزه‌های این مقاله این توانمندی را پیدا می‌کنید که بگویید پژوهشتان قرار است چه گسست دانشی یا شکاف دانشی را پر کند. در کنار آن تحلیلی و اصیل‌نویسی را تجربه خواهید کرد.


نمونه مقالاتی که از مقاله گسست دانشی برای دسته‌بندی و نگارش تحلیلی پیشینه پژوهششان استفاده کرده‌اند:

نمونه نقشه دانش 

نمونه نقشه پژوهش 

اگر شما هم از مقاله گسست دانشی استفاده کردید و مایلید پژوهشتان را با علاقه‌مندان به اشتراک بگذارند مقاله خود را به maryamnazari76 [@] gmail.com ارسال بفرمایید تا در اینجا درج شود.


در کنار این مقاله،‌ وبینار کیمیاگری پژوهش آموزش مکمل و مفیدی است. از دستش ندهید!

لینک دانلود این ویدئوهای آموزشی به ایمیل شما ارسال می‌شوند.

24 دیدگاه‌
  1. بهناز می‌گوید

    با سلام خدمت استاد گرامی من در پایان نامه ام از این تعریف اثربخشی که اثر بخشی یعنی اتخاذ تصمیمات صحیح و انجام موفقیت آمیز آنها (Griffin, 2009, P5) استفاده کردم یعنی پایه قسمتی از مدلم این تعریف بود اما متاسفانه رفرنس اصلیش که از کدام کتاب یا مقاله هست را هر چه گشتم پیدا نکردم الانم کارم تموم شده و دیگه نمی تونم عوضش کنم تو رو خدا کمکم کنید شما نمیدونید رفرنسش چی میشه؟ یا راهنمایی کنید

    1. مريم نظري می‌گوید

      سلام
      اگر از متن اصلی اثر موردنظر استفاده کرده اید بخشی از متن را به همراه نام و سال نشر اثر گوگل کنید اطلاعات کامل اثر در صفحات اول ظاهر می شود.
      اما اگر از متنی فارسی استفاده کرده اید که به این اثر ارجاع داده، اخلاقا باید به منبع فارسی ارجاع دهید. اگر در منبع فارسی موردنظر تعریف اقای Griffin نقل قول شده (یعنی داخل گیومه آمده) باید به این شکل استناد کنید:
      (نام خانوادگی اثر فارسی استفاده شده، سال نشر اثر فارسی؛ به نقل از Griffin, 2009)

      اما اگر به هر دلیلی دنبال اثر موردنظر میگردید پیشنهاد می کنم این عبارت را گوگل کنید احتمال زیاد منبع یکی از مواردی است که در صفحه اول گوگل خواهید یافت:
      griffin ricky w management 2009
      چون در استناد به شماره صفحه ارجاع داده شده، منبع می تواند یک کتاب هم باشد نه صرفا مقاله.

      موفق باشید

  2. بهناز می‌گوید

    مرسی ممنون از راهنماییتون پیداش کردم کاش همه استادا مثل شما بودند

  3. بهناز می‌گوید

    فقط قسمت انتشارات کتابهای خارجی از کجا بفهمیم انتشاراتش چی میشه کدوم قسمتش می نویسه؟

    1. مريم نظري می‌گوید

      عنوان کتاب را گوگل کنید اطلاعات کامل کتابشناختی آن را در اولین نتایج گوگل مشاهده خواهید کرد.

  4. arezoo می‌گوید

    سلام ببخشید من می خواهم مبانی نظری یک پژوهش را بنویسم نمی دانم چطوری شروع به نوشتن کنم تمام مقالات وکتابهایی که در این زمینه انجام شده را گرد آوری کردم اما برای نگارش مبانی نظری ترتیب نوشتن را بلد نیستم .میشه راهنمایی بفرمایید
    متشکرم

    1. مريم نظري می‌گوید

      سلام
      در مبانی نظری باید موضوع پژوهشتان را معرفی کنید. برای اینکه بتوانید آن را روان و خوانا بنویسید پیشنهاد می کنم موقع خواندن متون با در ذهن داشتن سه پرسش زیر بخوانید و موقع نوشتن هم سعی کنید به این سه پرسش پاسخ دهید:
      ۱- موضوع پژوهش من چیست؟ چه ابعاد و ویژگیهایی دارد؟
      ۲- این موضوع اول بار کجا، کی و توسط چه کسی مطرح شده و در پاسخ به چه نیازی ایجاد شده؟
      ۳- این موضوع برای فهم و حل چه مسائلی استفاده شده و در چه بافت هایی استفاده شده؟
      ۴- از این موضوع برای فهم و حل چه مسائلی استفاده شده؟

      اگر سعی کنید وقتی که می خوانید و می نویسید به این پرسشها پاسخ دهید، نوشته شما بسیاز منسجم و با بار ارزشی بالایی ارائه می شود.
      در عین حال خوب نوشتن نیاز به تمرین زیاد دارد و البته خواندن مطالبی که خوب نوشته شده اند. پیشنهاد می کنم:
      ۱) از متون عالی – که معمولا به زبان انگلیسی هستند و در پایگاههای اطلاعات معتبر منتشر شده اند – استفاده کنید نه پایان نامه ها و مقالات فارسی؛ چون اغلب آنها در نگارش مشکل دارند.
      ۲) موقع خواندن مقالات و متون مرتبط حتما به شیوه اسکلت بندی و نگارش آنها دقت کنید.

  5. بهناز می‌گوید

    سلام خسته نباشید میخاستم بپرسم هزینه چاپ مقاله توی مجلات isi چقدر میشه؟

    1. مریم نظری می‌گوید

      سلام برای چاپ مقالاتم به هیچ نشریه ای هزینه پرداخت نکرده ام و در این باره اطلاع ندارم. پیشنهاد می کنم از افرادی که به تازگی مقاله ای چاپ کرده اند سوال بفرمایید.

  6. حکیمه می‌گوید

    خانم دکتر نظری با سلام.شما فرمودید در مبانی نظری باید موضوع پژوهشمان را معرفی کنیم.باتوجه به این مطلب در موضوع شناسایی ریسکهای برون سپاری فرایندهای تجاری، باید به دنبال معرفی فرایندهای تجاری باشیم یا برون سپاری فرایندهای تجاری؟

    1. دکتر مریم نظری می‌گوید

      سلام و سپاس

      هر دو. در مبانی نظری باید به پرسش‌های زیر – با درنظرگرفتن بافت پژوهشتان – پاسخ دهید:
      ۱- فرایندهای تجاری چیست؟ چه ویژگی‌ها و کارکردهایی دارد؟
      ۲- فرایندهای تجاری در بافت مدنظر پژوهشتان چیست و چرا مهم است؟
      ۳- برون‌سپاری فرایندهای تجاری چگونه انجام می‌شود؟ به طور مشخص از چه مدل‌هایی برای برون‌سپاری فرابندهای تجاری در بافت مدنظرتان استفاده می‌شود؟
      ۴- برون‌سپاری فرایندهای تجاری چه ریسک‌هایی دارد؟ (انواع ریسک‌ها) و در بافت مدنظر پژوهشتان چه ریسک‌های مشخصی آن را تهدید می‌کند؟
      ۵- پژوهش شما بناست چگونه به این موضوع بپردازد؟ از چه مدلی قرار است استفاده کند؟ روی چه مولفه‌هامی‌خواهد تمرکز کند؟

      که اگر از ابتدا پژوهشتان را درست چارچوب‌بندی بفرمایید نیازی نیست وزن و فضای زیادی برای معرفی فرایندهای تجاری و ریسک‌ها به طور کلی اختصاص دهید. یعنی از همان ابتدای فصل مبانی نظری روی بافت پژوهشتان متمرکز می‌شوید و بعد از طرح اجمالی کلیات (یعنی پاسخ کلی به هر پرسش) به صورت مفصل به هر پرسش در بافت پژوهشتان پاسخ می‌دهید. یعنی مثلا اگر قرار است برای پاسخ به هر پرسش ۳ صفحه بنویسید ۱ صفحه می‌شود پاسخ کلی به هر پرسش و ۲ صفحه می‌شود پاسخ اختصاصی پرسش با تمرکز بر بافت انتخابی پژوهشتان مثلا بافت صنایع تولیدی، خدماتی، صنعت نفت، گاز، غذا و …

      در واقع در بخش مبانی چیستی، چرایی و چگونگی پژوهشتان را توضیح می‌دهید و در بخش پیشینه توضیح می‌دهید پژوهش‌های پیشین چگونه به مسئله پژوهش شما پرداخته‌اند؟ آنها برای شناسایی ریسک‌ها از چه روش‌هایی استفاده کرده‌اند؟ روی چه ریسک‌هایی متمرکز شده‌اند؟ و برون‌سپاری فرایندهای تجاری را در چه بافت‌هایی مورد بررسی قرار داده‌اند؟

      با احترام

      1. حکیمه می‌گوید

        از پاسخ گویی کامل و سریع شما بسیار بسیار ممنونم.
        همیشه موفق باشید

  7. حکیمه می‌گوید

    خانم دکتر سلام. عنوان پایان نامه من شناسایی و اولویت بندی ریسک های برون سپاری فرایندهای تجاریه. و هدف اول و دوم پایان نامه م اینه: شناسایی ریسک هایی که بر موفقت برون سپاری فرایندهای تجاری تاثیر منفی دارند و طبقه بندی و دسته بندی ریسک های شناسایی شده.
    من با بررسی پیشینه پژوهش ریسک های این حوزه رو شناسایی کردم و برا طبقه بندی این ریسک ها هم چارچوبی رو انتخاب کردم. حالا نمیدونم این ریسک ها و چارچوبی که انتخاب کردمو در فصل چهار تشریح کنم یا اینکه باید در فصل دو اینکارو انجام میدادم.ممنون میشم اگه راهنماییم کنید.

    1. دکتر مریم نظری می‌گوید

      سلام
      چارچوب در بخش دوم؛ ریسک‌ها در فصل چهارم.

      چون شناسایی ریسک‌ها یکی از پرسش‌های اصلی شماست باید این ریسک‌ها را در بخش یافته‌ها بیاورید. در واقع بخش یافته‌های شما به دو زیر بخش تقسیم می‌شود:
      بخش اول: ریسک‌ها به صورت دسته‌بندی شده
      بخش دوم: رتبه‌بندی ریسک‌ها

      قصه پیشینه پژوهش متفاوت است.
      در بخش پیشینه باید پژوهش‌های قبلی که پیش از شما به طرح پرسش یا مسئله مشابهی پرداخته‌اند را دسته‌بندی و از منظر موضوعی، روشی و بافتی تحلیل بفرمایید. یعنی بگویید:
      ۱- این پژوهش‌ها چه پرسش‌هایی پرسیده‌اند یا از چه منظری به موضوع ریسک …. پرداخته‌اند؟ روی چه سازه‌ها یا مولفه‌هایی متمرکز شده‌اند؟
      ۲- این پژوهش‌ها با چه روشی انجام شده‌اند؟ منبع داده و روش گردآوری داده آنها چه بوده؟ چه پرسش‌هایی از منبع داده پرسیده‌اند؟
      ۳- این پژوهش‌ها در چه بافتی انجام شده‌اند؟

      در بخش مبانی هم باید ابعاد موضوع پژوهشتان را معرفی بفرمایید و در نهایت چارچوب نظری یا مدل مفهومی پژوهشتان که شامل ابعاد، سازه‌ها و مولفه‌های برون‌سپاری فرایند‌های تجاری هست را ارائه دهید. تا در فصل چهار مشخصا بتوانید ریسک‌ها را در دل مراحل یا ابعاد مختلف برون‌سپاری دسته‌بندی کنید.

      با احترام

  8. حکیمه می‌گوید

    دوباره بابت راهنماییتون خیلی خیلی ممنونم. با ارزوی موفقیت روزافزون

  9. صلاح درخشان می‌گوید

    خانم دکترنظری سلام و خسته نباشید
    دانشجوی دکتری کار افرینی هستم . برای نوشتن پایان یک موضوع کاربردی مد نظرم است اما نمی دونم عنوان و موضوع چطور در بیاورم . موضوع مد نظر من پروژه سی پک ( همکاری چین و پاکستان ) برای ایجاد کریدور تجاری است که از مبدا بندر گوادر پاکستان شروع می شود . میخام در امور ارائه مدلی از کارآفرینی در مورد همکاری بندر چابهار (ایران ) با بندر گوادر (پاکستان ) در راستای پروژه فوق کار کنم
    اگر امکانش هست در تعین واضح موضوع و عنوان تحقیق کمک بفرمایید . اهداف و فرضیه ها و متغیر های مربوطه را نیز باید در بیارم ( با توجه به این که قراره مسیر راه اهن از چابهار تا گوادر هم ایجاد بشه )

    1. دکتر مریم نظری می‌گوید

      سلام و سپاس

      برای پاسخ به درخواست شما به جزئیات بیشتری نیاز دارم و دریافت این جزئیات باید به صورت زنده و به صورت پرسش از من، پاسخ از شما اتفاق بیافتد. اگر می‌خواهید سریع‌ به نتیجه برسید پیشنهاد می‌کنم یک بسته مشاوره و کوچینگ از سایت تهیه بفرمایید تا تلفتی یا حضوری مفصل موضوع، مسئله و چارچوب‌ پژوهش شما را مورد بررسی قرار دهیم.

      در غیراینصورت پیشنهاد می‌کنم وبینار کیمیاگری پژوهش را به دقت ببینید و براساس آموزه‌های ارائه شده در این سری آموزشی درباره موضوع و مسئله پژوهشتان فکر کنید و پژوهشتان را طراحی بفرمایید. آموزش‌های مکمل هم در پژوهشکار و کتاب پژوهش مولد و ماندگار ارائه شده است.

      با احترام

  10. محمدحسن حسینی می‌گوید

    خانم نظری. هر چی از خدا میخاهی بهت بده ان شالله.مشکلمو حل کردی. بسیار دقیق و نظامند پروپوزال رو شرح داد.مرحباااا. لذت بردم.

    1. دکتر مریم نظری می‌گوید

      ممنون. واقعا خوشحالم : )

  11. آوا می‌گوید

    با سلام خدمت شما
    خانم دکتر موضوع پایان نامه من در مورد ارائه یک الگو برای ایجاد یک نرم افزار ولی هنوز مفهون کامل الگو برای من جا نیفتاده و نمیدونم مبانی نظری رو از کجا شروع کنم و چطور در مورد الگو مورد نظر بنویسم. ممنون میشم راهنمایی کنید.
    با تشکر

    1. دکتر مریم نظری می‌گوید

      سلام
      ارائه الگو که در عنوان پایان‌نا‌مه‌ها می‌آید به خروجی کار شما اشاره دارد یعنی بسته به مسئله و هدف پژوهشتان شما در انتهای کار می‌خواهید الگویی از چگونگی یا قدم به قدم ساخت یک نرم‌افزار در یک زمینه مشخص ارائه دهید که قبلا ارائه نشده یا برای کارآیی که مدنظر پایان‌نامه شماست ارائه نشده.
      بنابراین در ابتدای کار باید اول از هر چیز مشخص کنید مسئله پژوهش شما چیست و دوم اینکه می‌خواهید با چه متد یا رویکردی الگوی ایجاد نرم‌افزار ارائه دهید و منظور شما از ایجاد نرم‌افزار چیست؟
      و باید دقیقا مشخص باشد این نرم‌افزار قرار است به چه کار بیاید؟ کاربران آن چه کسانی هستند و با استفاده از این الگو (قدم به قدم ساخت نرم‌افزار) چه مشکلی از آنها حل می‌شود؟
      و برای اینکه ثابت کنید کار شما نو است باید الگوهایی که قبل از شما برای طراحی و ساخت نرم‌افزار در زمینه مشابه ارائه شده‌اند را بررسی و بگویید چرا آنها نمی‌توانند مسئله مدنظر پژوهش شما را حل کنند یا چرا کافی نیستند برای جامعه هدفتان؟

      و مبانی نظری باید با مطالعه روش و پروسه ساخت نرم‌افزار شروع شود.
      الگو هم می‌شود خروجی کار شما. وقتی پایان‌نامه تمام شد می‌توانید توضیح دهید چطور براساس آنچه در مبانی نظری گفته شده (مثلا براساس یک مدل خاص) این الگو را ساختید.

      موفق و سلامت باشید

  12. آوا می‌گوید

    سلام
    سپاسگزارم از توضیحات مفیدتون و من هم برای شما استاد بزرگوار آرزوی بهترینها را دارم. وجود شما برای جامعه علمی کشورمون خیلی ارزشمند است. پاینده باشید.

  13. شیرین می‌گوید

    سلام خانم دکتر، من به تازگی با سایت شما آشناشدم. فوق العاده بهم راهکارهای خوبی داد. من از دوره ارشدم شروع کردم به نوشتن مقاله، چون استادها جوابم رو نمی دادن، مقالاتم رو کنفرانسی می دادم و اکسپت می شد اما برای مصاحبه دکترا می خواستم پژوهشی باشه. کلی خوندم و پایان نامه رو هم خودم نوشتم چون طبق معمول استادام جواب نمی دادن. الان سه ساله از پایان ارشدم می گذره، ۵۰ بار فک کنم مقالاتم رو فرستادم اما رد شده.( مجلات داخلی) به نظرتون کلا اون کار و عنوان ها رو بزارم کنار و یه موضوع جدید بگیرم؟ البته پایان نامه ام موضوعش نو بود ولی همش فکر می کنم شاید به خاطر فارسی بودن منابعش رد می شه. موضوعمم کاربردیه حتی در بیان مسئله ام به اهمیت دیدگاه تازه در اون موضوع که در یک کنگره مطرح شده بود رفرنس دادم، یعنی این کارم اشتباه بوده؟ ممنونم می شم راهنماییم کنین.

    1. دکتر مریم نظری می‌گوید

      سلام
      خیر موضوع رو عوض نکنید. سعی کنید اول پژوهشی که انجام دادید رو ارتقا بدید و درباره اصول مقاله نویسی بیشتر مطالعه بفرمایید. به روز بودن و اصیل بودن منابع ممکن است به ارتقای کار کمک کند اما آنچه که مهم‌تر هست اصول طرح‌ریزی و نگارش مقاله و فهم سلیقه و خواست نشریات که در این بسته آموزشی مفصل به آنها پرداخته‌ام.

      پیشنهاد من اینه که روی یادگیری اصولی پژوهش وقت بگذارید و همان پژوهشی که انجام دادید را تا حد ممکن طبق اصول این بسته ارتقا دهید. و اگر واقعا در این راه مصمم هستند بهترین گزینه این بسته‌ها هستند. اصلا روی اساتید حساب باز نکنید چون اساسا یادگیری گرفتنی است و مدل فکری رایج اینکه کسی بیاید و به من بگوید چه کار کن وجود ندارد. الان هم بیش از هر زمان دیگری منابع آموزشی (از رایگان تا پولی) در اختیار همه است باید روی پیاده‌سازی (نه فقط دیدن و گوش دادن) آموزش‌ها وقت بگذارید در غیراینصورت هیچ اتفاق جدیدی نمی‌افتد.

      پس ناامید نشوید و روی یادگیری اصولی پژوهش و نشر وقت بگذارید، شک نکنید که به نتایج فوق عالی می‌رسید.

      موفق و سلامت باشید : )

دیدگاهی بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

10 − یک =