دکتر مریم نظری
سریع و ماندگار دیده، خوانده و خریده‌ شوید

مدل مفهومی پژوهش چند مولفه باید داشته باشد؟

یکی از کاربران پژوهشکار پرسیدند:

وقتی یک موضوع دارای چند مولفه بوده و در پروپوزال مطرح شده،آیا لزوما مدل مفهومی باید شامل همه مولفه ها باشد؟ مثلا در موضوع من :نقش سرمایه فکری -برکار آفرینی فناورانه-به اتکاءbci- در سلامت جامعه آیا همه ۵ مولفه متغیرهای موضوع محسوب میشوند؟ و اگر آری آیا مدل باید در بر گیرنده این ۵ مولفه باشد؟ آیا پیشینه موضوع باید تلفیقی از پیشینه های مذکور باشند؟ خیلی سپاسگذارم

پاسخ:

برای انتخاب مولفه‌ها باید به مسئله پژوهش توجه کنید نه هیچ چیز دیگری

نه الزاما. هر موضوع مولفه‌هایی دارد. مولفه‌ها و حتی بعد خاصی از موضوع براساس “مسئله پژوهش” انتخاب می‌شوند نه براساس هیچ ملاک دیگری مثلا اینکه “قبلا کسی این مولفه را بررسی نکرده من می‌خواهم بررسی کنم.”

اینطور فرض کنید که موضوع در واقع راه‌حلی است که می‌خواهید برای فهم و یا حل مستله پژوهشتان از آن استفاده کنید. با این دید شما باید به مسئله توجه کنید ببینید مسئله پژوهشتان چیست، براساس آن مولفه‌هایی را انتخاب و به عنوان مدل مفهومی پژوهشتان معرفی کنید که به فهم و یا حل آن مسئله کمک می‌کنند.

برای اینکار باید قابلیت‌ها و کارکردهای موضوع پژوهشتان را بشناسید. اگر نشناسید انتخابتان نادقیق می‌شود و موقع دفاع توجیه علمی ندارید + احتمالش زیاد است که کارتان گسترده شود چون در چنین شرایطی به احتمال زیاد همه مولفه‌ها را بررسی می‌کنید که سبب می‌شود چارچوب‌بندی پژوهش شما ول و نادقیق شود و عملا پژوهشتان حرف نویی برای گفتن نداشته باشد + خواننده را گیج کند!

پس برای انتخاب مولفه‌ها ببینید مسئله پژوهشتان چیست و کدام مولفه‌(ها) به فهم یا حل آن کمک می‌کنند. و برای اینکه انتخابتان درست و علمی انجام شود ببینید در مقالات مرتبط با موضوع پژوهشتان که در ژورنال‌های برتر بین‌المللی (نه نشریات فارسی یا حتی انگلیسی دمِ دستی) منتشر شده‌اند چه مولفه‌هایی را انتخاب کرده‌اند و چطور این انتخاب را در ارتباط با مسئله پژوهششان علمی توجیه کرده‌اند. از بهترین‌ها الگوبرداری کنید و متوجه می‌شوید انتخاب مولفه با چه دقتی انجام می‌دهند.

پیشینه به بررسی پژوهش‌های هم‌مسئله می‌پردازد نه هم‌موضوع

و پیشینه باید دربرگیرنده پژوهش‌هایی باشد که به مسئله‌ای مشابه مسئله پژوهش شما پرداخته‌اند نه موضوع مشابه. با این کار شما در واقع نشان می‌دهید چه کسانی، از چه رشته‌هایی و از منظر چه موضوع یا نظریه‌هایی به مسئله مشابه پرداخته‌اند و به این صورت خیلی قوی و مسلط ظاهر می‌شوید. البته برای نوشتن پیشینه نیاز نیست تک تک پژوهش‌ها به یک اندازه معرفی شوند. پژوهش‌هایی که بیرون رشته یا بیرون از موضوع پژوهش شما هستند را به صورت اجمالی معرفی می‌کنید مثلا در حد اینکه بگویید این مسئله از لنز رشته‌های … و … یا از منظر موضوع … و … هم بررسی شده و بلافاصله به مواردی که پیدا کردید یا به چند مورد از این پژوهش‌ها رفرنس دهید. و فقط پژوهش‌هایی را کامل معرفی بفرمایید که از لنز موضوع مدنظر شما به مسئله پرداخته‌اند.

مولفه‌ها باید در بخش مبانی نظری معرفی شوند نه در پیشینه

معرفی مولفه‌ها باید در بخش مبانی نظری انجام شود نه پیشینه. و باید به مولفه‌هایی بپردازید که برای پژوهشتان انتخاب کرده‌اید.

برای نوشتن اصولی مبانی نظری و پیشینه پژوهش

آموزه‌های مقاله گسست دانشی را دنبال بفرمایید.

و برای آموزه‌های بیشتر درباره مدل مفهومی پژوهش و چندوچون ساخت آن

این آموزه‌ها را دنبال نمایید.

 

دیدگاهی بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هفده − یازده =