the Generative Research™ Framework
چارچوب پژوهش مولد یک مدل ۹-سازهای است
که ساختار یک مکتب جدید فکری برای تولید دانش نو و کاربردی
و سیستم پرورش پژوهشگران مولدکار و مستقل را تشریح میکند.
مهم نیست چقدر روش تحقیق بلدید یا در چند دوره یا کارگاه روش تحقیق شرکت کردهاید.
با دانستن روش تحقیق، پژوهش شما مولد و تاثیرگذار نمیشود یعنی دانش نو و کاربردی تولید نمیکند.
چون دانستن روش تحقیق مثل داشتن یک جعبه ابزار است که تا کار کردن با آن را بلد نباشید، هر قدر لوکس و پر مایه، برایتان کاری از پیش نمیبرد.
و مهم نیست فهرست منابع پایاننامه یا مقاله شما چقدر طولانی است یا بخش مبانی نظری شما چند صفحه است.
تنها زمانی پژوهش شما حرفی نو برای گفتن دارد، سریع از نشریات پذیرش میگیرد، و برایتان فرصتهای عالی شغلی خلق میکند که بدانید:
- چطور پژوهشتان را حول محور پرسشی بکر و باارزش طراحی کنید
- و چطور این پرسش را با روشی بپژوهید که دانش نو و کاربردی (و البته معتبر) تولید کند.
و این زمانی ممکن است که به موضوع، روش و بافت پژوهشتان مسلط باشید و قانون معروف ۸۰/۲۰ را در پژوهشتان رعایت کنید.
- یعنی بدانید درباره موضوع پژوهشتان چه پرسش بکری بپرسید که دغدغه جامعه یا حرفه و رشته مدنظرتان باشد یعنی حاضر باشند آن را بخوانند، بخرند و از نتایج آن استفاده کنند.
- و اینکه بدانید این پرسش را با چه روشی و از چه کسی یا چه منبعی بپرسید که بیشترین، عمیقترین و کاربردیترین پاسخها را در اختیار شما قرار دهند چون در این صورت است که پژوهش شما دانش نو و کاربردی تولید میکند.
به عبارتی باید
خوب پرسیدنِ پرسشهای خوب و باارزش
را بلد باشید و برای اینکار باید به سه نوع دانش مجهز شوید
آنچه در سطرهای بالا آمد ثمره بیش از ۱۵ سال:
- سرک کشیدنهای من به پشتصحنه پژوهشهای مولدی است که در معتبرترین نشریات و توسط برترین پژوهشگران منتشر شدهاند.
- و حاصل آهانهای بزرگی است که موقع کالبدشکافی این پژوهشها، و موقع آموزش، مشاوره و کوچینک صدها پژوهش دانشگاهی و غیردانشگاهی به آنها رسیدهام.
برآیند این تجزیه تحلیلها عینکی شد برایم به نام عینک درستپژوهی.
با این عینک صدها پژوهش را کالبدشکافی کردم و دریافتم:
- پژوهشهای مولد و تاثیرگذار چه ملاحظاتی را رعایت میکنند که مولد و تاثیرگذار میشوند.
- و چرا اغلب پژوهشها، به ویژه در ایران، مولد نمیشوند و بیکاربرد میمانند.
از سرجمع دریافتهایم از این تحلیلها، فهمیدم مشکل چیست و با تکیه بر تخصصم که سواد اطلاعاتی یا آموزش «یادگیری چگونگی یادگیری» است، راهحلی کاربردی برای مولدسازی پژوهشها ارائه کردم تا خانواده تحقیق و توسعه – شامل اساتید، دانشجویان، داوران، اولویتیابان و سیاستگذاران پژوهش – بتوانند از این راهحل برای تولید پژوهشهای مولد استفاده کنند.
این راهحل را در قالب نه سازه طراحی کردم
و نامش را گذاشتم «نه سازه توانمندساز»
که در صورت اجرای صحیح، مولد و آیندهدار شدن پژوهش و پژوهشگر
را تضمین و تاثیر و رفاه ماندگار خلق میکنند:
سه سازه اول: عشق، مد، چشمانداز
سه سازه دوم: موضوع، روش، بافت
سه سازه سوم: پیشینه، پروژه، پدیده
این نه سازه در واقع پاسخی هستند به چالش ناکارآمدی سیستم آموزشی و عملکرد دانشگاهها در امر پژوهش و پرورش متخصصان اصیل و توانمندی که میتوانند صنعت، هنر، تجارت را متحول کنند و در ارتقای کیفیت زندگی خود و جهان پیرامونشان سهیم شوند
یکی از مهمترین چالشهای این ناکارمدی چالش ترجمهای بودن متون روش تحقیق و کاربردی نبودن این متون برای برای تولید پژوهشِ بدردبخور (مولد و تاثیرگذار) است.
رویکرد آموزشیای که این متون دنبال میکنند رویکرد “پژوهش برای پژوهش” است نه “پژوهش برای فهم و حل مسائل واقعی و تولید دانش بدردبخور”.
به عبارتی شاید بتوان با متون و کلاسهای روش تحقیق، پایاننامهای انجام داد، مدرکی گرفت و یکی دو مقاله چاپ کرد اما قطعا نمیشود در یک حوزه پژوهشی برند و مرجع شد و از پژوهش به نام و نان رسید.
در کتاب پژوهش مولد و ماندگار، این نه سازه و نقش آنها در طراحی و اجرای صحیح پژوهش مولد و آیندهدار به زبانی بسیار ساده و با درنظرگرفتن ضعفهای موجود در سیستم آموزشی ارائه شدهاند.
برای اینکه دانشجویان و اساتید بتوانند بدون معطلی برای فیکس شدن سیستم آموزشی، پژوهش مولد و آیندهدار انجام دهند
این کتاب رویکرد خودتوانمندسازی یا ماهیگیری که در واقع یادگیری مستقل است را به عنوان راه حل ارائه میکند و راهنمای عملی برای انجام این کار ارائه میدهد.
