Take a fresh look at your lifestyle.

سواد اطلاعاتی چیست و چگونه کار می کند؟

سواد اطلاعاتی به مجموعه توانمندیهایی اطلاق می‌شود که با ایجاد قابلیتهای زیر در افراد، امکان «یادگیری چگونگی یادگیری» و «یادگیری تمام عمر» را فراهم می‌آورد. به کمک سواد اطلاعاتی افراد:

  • تشخیص  می‌دهند چه زمانی و چرا به اطلاعات نیاز دارند و می‌توانند نیاز اطلاعاتی خود را بیان کنند.
  • انواع منابع اطلاعات و ابزارهای جایابی و دسترسی به اطلاعات را می‌شناسند و  می‌توانند با استفاده از ابزارها و منابع مناسب به اطلاعات موردنیاز خود دست یابند.
  • می‌توانند از میان انبوه اطلاعات موجود، مرتبط‌ترین و معتبرترین منابع اطلاعات را برای نیاز اطلاعاتی خود انتخاب کنند.
  • می‌توانند به گونه‌ای موثر و اخلاقی از اطلاعات به دست آمده برای رفع نیاز اطلاعاتی استفاده کنند و مسئله موردنظر خود را با تکیه بر اطلاعات حل کنند.

افراد مجهز به چنین توانمندیهایی قادرند در هر موقعیت و در مواجهه با هر مسئله‌ای با تکیه بر اطلاعات مناسب و معتبر مسائل خود را حل نمایند و – در صورت تداوم این روند – یادگیری تمام عمر را تجربه کنند.

متناسب‌سازی سواد اطلاعاتی با نیازهای واقعی؛ شرط نخست تولید افراد باسواد اطلاعاتی و جامعه دانشی

البته به شرط آنکه این افراد به سواد اطلاعاتی‌ای مجهز باشند که با مسائل و نیازهای واقعی آنها تناسب و همخوانی داشته باشند و نه تنها توانمندیهای سواد اطلاعاتی بلکه اندیشیدن مانند یک فرد باسواد اطلاعاتی را در آنها پرورش دهند. به عبارتی سواد اطلاعاتی برای هر گروه، صنف یا سازمانی باید به گونه‌ای طراحی شوند که:

  • به فهم و تشخیص مسائلشان به آنها کمک کنند و ذهنیت موردنیاز برای پذیرش سواد اطلاعاتی را در آنها ایجاد نمایند.

به عبارتی افراد را – متناسب با موقعیت و مسائلشان – با نقش و اهمیت اطلاعات در حل مسائل مربوطه آشنا سازند. مثلا اینکه که چرا برای حل مسائلم – به عنوان یک هنرمند، یک معلم، یک خانم خانه‌دار …  باید به اطلاعاتی فراتر از پیش‌دانسته‌های خود مراجعه کنم؟سواد اطلاعاتی چه کمکی به من می‌کند؟ 

  • چگونه اندیشیدن درباره نیاز اطلاعاتی و منابع اطلاعات را در آنها ایجاد کنند؛ تا این دو را فراتر از کلیشه ببینند.

مثلا اینکه نیاز اطلاعاتی می‌تواند نیاز من به یادگیری یک مهارت جدید باشد. و منابع اطلاعات صرفا کتاب و مجله و اینترنت نیست؛ یک دوست یا یک همکار هم می‌تواند منبع اطلاعات باشد.

  • چگونه اندیشیدن درباره دسترسی، ارزیابی و استفاده موثر و اخلاقی از اطلاعات را در آنها پرورش دهند.

با توجه به اینکه دسترسی، ارزیابی و استفاده از هر نوع منبع اطلاعاتی نیازمند ملاحظات و استراتژیهای خاصی است، لازم است تا چگونه اندیشیدن درباره این موضوعها با توجه به ماهیت فعالیتها و مسائل جامعه موردنظر به آنها آموزش داده شوند.

  • امکان طراحی منابع و خدمات اطلاعاتی متناسب با نیازهای آنها را فراهم آورند.

با تکیه بر فهم عمیق مسائل افراد و کشف نیاز اطلاعاتی و منابع اطلاعات موردنیاز آنها، دانش موردنیاز برای طراحی منابع و خدمات اطلاعاتی متناسب با نیاز هر فرد یا هر سازمان فراهم می‌‌شود.

دیدگاهی بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

سه × چهار =